IELTS Terimleri Sözlüğü

Mock sınav, gerçek IELTS sınavının süresi, sırası ve soru formatıyla birebir aynı koşullarda çözülen deneme sınavıdır.

İngilizce'de "mock", "benzetim / prova" anlamına gelir; sınav bağlamında resmî olmayan ama gerçeğini taklit eden deneme demektir. Amacı puan vermek değil, tahmini band aralığınızı ölçmek ve hangi beceride nerede zaman kaybettiğinizi göstermektir. Sonuç resmî bir belge değildir; yalnızca hazırlık planınızı yönlendirir.

Band skoru, IELTS sonucunun 0 ile 9 arasında yarım puan aralıklarla verildiği puanlama ölçeğidir.

Dört beceri (Listening, Reading, Writing, Speaking) ayrı ayrı puanlanır; genel band skoru bu dördünün ortalamasının en yakın yarım veya tam banda yuvarlanmasıyla bulunur. Örneğin 6,25 ortalama 6,5'e, 6,125 ortalama 6,0'a yuvarlanır. Sonuçlar genellikle iki yıl geçerli kabul edilir.

Academic ve General Training, IELTS'in iki modülüdür; aralarındaki tek fark Reading ve Writing Task 1 bölümlerindedir.

Academic üniversite ve akademik başvurular için, General Training göçmenlik ve iş başvuruları içindir. Listening ve Speaking iki modülde birebir aynıdır. Academic Writing Task 1'de bir grafik veya süreç özetlenir; General Training'de ise mektup yazılır.

Band descriptor, her band puanında hangi performansın beklendiğini tanımlayan resmî değerlendirme kriteridir.

Writing ve Speaking dört ayrı kritere göre puanlanır ve her kriterin 0'dan 9'a kadar kendi tanımı vardır. Puanınız bu dört kriterin ortalamasıdır; yani tek bir kriterdeki zayıflık genel bandınızı aşağı çeker. Hazırlıkta ilerlemenin en hızlı yolu, hangi kriterde kaybettiğinizi bilmektir.

Two-way discussion, IELTS Speaking'in üçüncü bölümüdür; examiner ile soyut ve genel konular üzerine karşılıklı tartışıldığı 4-5 dakikalık kısımdır.

Part 2'de anlattığınız konunun daha geniş, toplumsal boyutuna geçilir. Sorular kişisel deneyimden çok görüş, karşılaştırma ve tahmin ister. Bu bölüm sınavın en zorlayıcı kısmıdır çünkü cevabı uzatmak değil, gerekçelendirmek gerekir.

Cue card, Speaking Part 2'de size verilen ve üzerinde konu ile üç alt başlığın yazılı olduğu karttır.

Kartı aldıktan sonra 1 dakika hazırlık süreniz olur ve not alabilirsiniz; ardından 1-2 dakika kesintisiz konuşmanız beklenir. Karttaki alt başlıkları atlamak görev kapsamı puanını düşürür. Süre dolmadan susmak da içerik yetersizliği olarak değerlendirilir.

Long turn, Speaking Part 2'de adayın tek başına kesintisiz konuştuğu 1-2 dakikalık bölümdür.

Adı buradan gelir: sınavın geri kalanı soru-cevap şeklinde ilerlerken, bu bölümde söz tamamen sizdedir. Examiner araya girmez; akıcılığınız ve konuyu yapılandırma beceriniz burada ölçülür.

Task Achievement, IELTS Writing Task 1'de verilen görevin ne kadar eksiksiz yerine getirildiğini ölçen kriterdir.

Academic Task 1'de grafiğin ana eğilimlerini seçip doğru aktarmayı, General Training'de mektubun tüm istenen noktalarına değinmeyi kapsar. Kelime sınırının altında kalmak, istenen bir noktayı atlamak veya veriye yorum katmak bu kriterden puan kaybettirir.

Task Response, IELTS Writing Task 2'de soruya ne kadar doğrudan ve eksiksiz yanıt verildiğini ölçen kriterdir.

Task 1'in karşılığı Task Achievement, Task 2'nin karşılığı Task Response'tur; ikisi sık karıştırılır ama aynı kriter değildir. Sorunun tüm parçalarına değinmek, net bir pozisyon almak ve bu pozisyonu baştan sona korumak gerekir. Konudan sapan ya da soruyu yarım yanıtlayan bir essay, dili ne kadar iyi olursa olsun 6,0'ın üstüne çıkamaz.

Coherence and Cohesion, yazının fikirlerinin mantıklı sıralanması ve cümleler arası bağların kurulması kriteridir.

Coherence fikirlerin akışıyla, cohesion ise bağlaç, zamir ve referans kullanımıyla ilgilidir. Bağlaçları çok kullanmak da az kullanmak kadar puan kaybettirir; ölçü, bağın doğal olup olmadığıdır.

Lexical Resource, kelime dağarcığının genişliğini ve yerinde kullanımını ölçen kriterdir.

Değerlendirilen şey zor kelime bilmek değil, doğru kelimeyi doğru bağlamda kullanmaktır. Eşanlamlı sözlüğünden seçilmiş ama bağlama oturmayan kelimeler puanı yükseltmez, düşürür.

Memorised language, konudan bağımsız ezberlenip her soruya yapıştırılan hazır cümle bloklarıdır ve puanlamada cezalandırılır.

Examiner, soruyla ilgisi kurulmamış ezber cümleleri kelime sayısına dahil etmez. Organizasyon kalıpları (giriş iskeleti, geçiş ifadeleri) beklenen ve kabul edilen yapılardır; yasak olan içerik ezberidir.

Not Given, Reading'de bir ifadenin metinde ne doğrulandığı ne de yalanlandığı durumu belirten cevap seçeneğidir.

False ile karıştırılması en sık yapılan hatadır: False, metnin ifadeyi açıkça çürütmesidir; Not Given ise metnin o konuda hiçbir şey söylememesidir. Kendi genel bilginizle doldurduğunuz boşluklar Not Given'ı False'a çevirir.

Skimming metnin genel fikrini hızla kavramak, scanning ise belirli bir bilgiyi metinde bulmak için kullanılan okuma teknikleridir.

60 dakikada üç metin ve 40 soru için metni baştan sona okumak yetmez. Skimming ile paragrafların ne anlattığını haritalarsınız, scanning ile soruya karşılık gelen satırı bulursunuz.

Paraphrase, sorudaki ifadenin metinde farklı kelimelerle karşınıza çıkmasıdır ve IELTS'in temel zorluk mekanizmasıdır.

Sorudaki kelimeyi metinde birebir aramak çoğu zaman yanlış cevaba götürür, çünkü sınav bilerek eşanlamlı kullanır. Doğru yaklaşım kelimeyi değil anlamı aramaktır.

Distractor, Listening'de doğru cevap gibi duyulan ama konuşmacı tarafından sonradan düzeltilen veya reddedilen yanıltıcı bilgidir.

Kayıtta sık görülen kalıp şudur: bir sayı veya isim söylenir, hemen ardından "aslında, pardon…" gibi bir düzeltme gelir. İlk duyduğunu yazan aday puanı kaybeder. Kayıt bir kez çalındığı için cevabı son hâliyle işaretlemek gerekir.

Summary completion, metnin bir bölümünün özetindeki boşlukları doldurmanız istenen Reading soru tipidir.

Boşluğa girecek kelime çoğu zaman metinden birebir alınır ve kelime sınırı kesindir; sınırı aşan cevap doğru olsa bile puan almaz. Boşluğun önce hangi tür kelime istediğini (isim, fiil, sayı) belirlemek en güvenli yoldur.