IELTS Terimleri Sözlüğü

Mock sınav, gerçek IELTS sınavının süresi, sırası ve soru formatıyla birebir aynı koşullarda çözülen deneme sınavıdır.

İngilizcede "mock", "benzetim / prova" anlamına gelir; sınav bağlamında resmi olmayan ama gerçeğini taklit eden deneme demektir. Amacı puan vermek değil, tahmini band aralığınızı ölçmek ve hangi beceride nerede zaman kaybettiğinizi göstermektir. Sonuç resmi bir belge değildir; yalnızca hazırlık planınızı yönlendirir.

Band skoru, IELTS sonucunun 0 ile 9 arasında yarım puan aralıklarla verildiği puanlama ölçeğidir.

Dört beceri (Listening, Reading, Writing, Speaking) ayrı ayrı puanlanır; genel band skoru bu dördünün ortalamasının en yakın yarım veya tam banda yuvarlanmasıyla bulunur. Örneğin 6,25 ortalama 6,5'e, 6,125 ortalama 6,0'a yuvarlanır. Sonuçlar genellikle iki yıl geçerli kabul edilir.

Academic ve General Training, IELTS'in iki modülüdür; aralarındaki tek fark Reading ve Writing Task 1 bölümlerindedir.

Academic üniversite ve akademik başvurular için, General Training göçmenlik ve iş başvuruları içindir. Listening ve Speaking iki modülde birebir aynıdır. Academic Writing Task 1'de bir grafik veya süreç özetlenir; General Training'de ise mektup yazılır.

Band descriptor, her band puanında hangi performansın beklendiğini tanımlayan resmi değerlendirme kriteridir.

Writing ve Speaking dört ayrı kritere göre puanlanır ve her kriterin 0'dan 9'a kadar kendi tanımı vardır. Puanınız bu dört kriterin ortalamasıdır; yani tek bir kriterdeki zayıflık genel bandınızı aşağı çeker. Hazırlıkta ilerlemenin en hızlı yolu, hangi kriterde kaybettiğinizi bilmektir.

Two-way discussion, IELTS Speaking'in üçüncü bölümüdür; sınav görevlisiyle soyut ve genel konuların karşılıklı tartışıldığı 4-5 dakikalık kısımdır.

Part 2'de anlattığınız konunun daha geniş, toplumsal boyutuna geçilir. Sorular kişisel deneyimden çok görüş, karşılaştırma ve tahmin ister. Bu bölüm sınavın en zorlayıcı kısmıdır çünkü cevabı uzatmak değil, gerekçelendirmek gerekir.

Cue card, Speaking Part 2'de size verilen karttır: üzerinde konuşacağınız konu, genellikle üç yönlendirme ve bir açıklama satırı ("and explain…") yazılıdır.

Kartı aldıktan sonra 1 dakika hazırlık süreniz olur ve not alabilirsiniz; ardından 1-2 dakika kesintisiz konuşmanız beklenir. Karttaki yönlendirmeleri atlamak konuşmanızı zayıflatır; puan ise Speaking'in dört kriterinden (Fluency and Coherence, Lexical Resource, Grammatical Range and Accuracy, Pronunciation) gelir. Süre dolmadan susmak, değerlendirilecek konuşmayı azaltır.

Long turn, Speaking Part 2'de adayın tek başına kesintisiz konuştuğu 1-2 dakikalık bölümdür.

Adı buradan gelir: sınavın geri kalanı soru-cevap şeklinde ilerlerken, bu bölümde söz tamamen sizdedir. Sınav görevlisi araya girmez; akıcılığınız ve konuyu yapılandırma beceriniz burada ölçülür.

Task Achievement, IELTS Writing Task 1'de verilen görevin ne kadar eksiksiz yerine getirildiğini ölçen kriterdir.

Academic Task 1'de grafiğin ana eğilimlerini seçip doğru aktarmayı, General Training'de mektubun tüm istenen noktalarına değinmeyi kapsar. Kelime sınırının altında kalmak, istenen bir noktayı atlamak veya veriye yorum katmak bu kriterden puan kaybettirir.

Task Response, IELTS Writing Task 2'de soruya ne kadar doğrudan ve eksiksiz yanıt verildiğini ölçen kriterdir.

Task 1'in karşılığı Task Achievement, Task 2'nin karşılığı Task Response'tur; ikisi sık karıştırılır ama aynı kriter değildir. Sorunun tüm parçalarına değinmek, net bir pozisyon almak ve bu pozisyonu baştan sona korumak gerekir. Konudan sapan ya da soruyu yarım yanıtlayan bir essay, dili ne kadar iyi olursa olsun bu kriterde düşük kalır; Writing bandı dört kriterin ortalaması olduğu için bu, toplam bandı da aşağı çeker.

Coherence and Cohesion, fikirlerin mantıklı bir sırayla ilerlemesini ve cümleler arasındaki bağları ölçen kriterdir.

Coherence fikirlerin akışıyla, cohesion ise bağlaç, zamir ve referans kullanımıyla ilgilidir. Bağlaçları çok kullanmak da az kullanmak kadar puan kaybettirir; ölçü, bağın doğal olup olmadığıdır.

Lexical Resource, kelime dağarcığının genişliğini ve yerinde kullanımını ölçen kriterdir.

Değerlendirilen şey zor kelime bilmek değil, doğru kelimeyi doğru bağlamda kullanmaktır. Eşanlamlı sözlüğünden seçilmiş ama bağlama oturmayan kelimeler puanı yükseltmez, düşürür.

Memorised language, konudan bağımsız ezberlenip her soruya yapıştırılan hazır cümle bloklarıdır ve puanlamada cezalandırılır.

Değerlendirici (examiner), soruyla ilgisi kurulmamış ezber cümleleri kelime sayısına dahil etmez. Metni düzenleyen kalıplar (giriş iskeleti, geçiş ifadeleri) beklenir ve kabul edilir; yasak olan içerik ezberidir.

Not Given, Reading'de bir ifadenin metinde ne doğrulandığı ne de yalanlandığı durumu belirten cevap seçeneğidir.

False ile karıştırılması en sık yapılan hatadır: False, metnin ifadeyi açıkça çürütmesidir; Not Given ise metnin o konuda hiçbir şey söylememesidir. Kendi genel bilginizle doldurduğunuz boşluklar Not Given'ı False'a çevirir.

Skimming metnin genel fikrini hızla kavramak, scanning ise belirli bir bilgiyi metinde bulmak için kullanılan okuma teknikleridir.

60 dakikada üç metin ve 40 soru için metni baştan sona okumak yetmez. Skimming ile hangi paragrafın ne anlattığını çıkarırsınız, scanning ile soruya karşılık gelen satırı bulursunuz.

Paraphrase, sorudaki ifadenin metinde farklı kelimelerle karşınıza çıkmasıdır ve IELTS'i zorlaştıran temel unsurdur.

Sorudaki kelimeyi metinde birebir aramak çoğu zaman yanlış cevaba götürür, çünkü sınav bilerek eşanlamlı kullanır. Doğru yaklaşım kelimeyi değil anlamı aramaktır.

Distractor, Listening'de kulağa doğru cevap gibi gelen ama konuşmacı tarafından sonradan düzeltilen veya reddedilen yanıltıcı bilgidir.

Kayıtta sık görülen kalıp şudur: bir sayı veya isim söylenir, hemen ardından "aslında, pardon…" gibi bir düzeltme gelir. İlk duyduğunu yazan aday puanı kaybeder. Kayıt bir kez çalındığı için cevabı son haliyle işaretlemek gerekir.

Summary completion, metnin bir bölümünün özetindeki boşlukları doldurmanız istenen Reading soru tipidir.

Boşluğa girecek kelime çoğu zaman metinden birebir alınır ve kelime sınırı kesindir; sınırı aşan cevap doğru olsa bile puan almaz. Boşluğun önce hangi tür kelime istediğini (isim, fiil, sayı) belirlemek en güvenli yoldur.